Чиксез калорияләрне санау: туклануны ничек төзергә һәм авырлыкны контрольдә тотарга – Зәй район үзәк хастаханәсе эндокринологы тәкъдимнәре
«Зәй район үзәк хастаханәсе» ДАССУның табиб-эндокринологы Регина Усманова аңлатканча, ни өчен калорияләрне механик санау һәркемгә дә туры килми, ризыкта катгый чикләүләр ни белән куркыныч һәм «Гарвард тәлинкәсе» принцибы ничек симерү һәм диабет куркынычын киметеп, аңлы рәвештә тукланырга ярдәм итә.
2026 елның 19 гыйнварыннан 25 гыйнварына кадәр уза торган калорияләрне санауны популярлаштыру атнасы ялгышлыкларсыз һәм чиксез рационнар турында сөйләшергә сәбәп булды. Күп кешеләр артык килограммнар — «Начар гормоннар», калкансыман биз белән проблемалар яки акрын матдәләр алмашы нәтиҗәсе, дип ышана. Бу чыннан да шулаймы? Без бу сорауларны Зәй район үзәк хастаханәсе табиб-эндокринологы Регина Рамил кызы Усмановага бирдек.
«Мондый шикаятьләр белән пациентлар көн саен диярлек килә»
- Сәламәтлекләре туклану белән турыдан-туры бәйле булган пациентларны мин көн саен диярлек кабул итәм, – дип сөйли белгеч. – Еш кына бу артык массалы кешеләр. Аларның күбесе сәбәп гормональ өзеклектә, бигрәк тә калкансыман бизнең эшендә, дип ышана. Ләкин тикшерүләр күрсәткечләрнең нормада булуын күрсәтә. Ә менә туклану һәм физик активлык дәрәҗәсе шәптән түгел.
Утырып эшләү, аз хәрәкәтләнүчән яшәү рәвеше һәм ашап алу гадәте организм сарыф итәргә өлгерми торган энергиянең артык булуына китерә. Нәтиҗәдә авырлык арта.
Калорияләр: бу нәрсә һәм ни өчен аларны исәпкә алырга
Калория — барлык тереклек процессларын дәвам итү өчен организмга кирәкле энергия чарасы. Без аны ризыктан алабыз, хәтта сулаганда яки йоклаганда да тотабыз.
— Әгәр кеше системалы рәвештә энергияне сарыф итүгә караганда күбрәк ала икән, авырлыкны арттыру котылгысыз, — дип аңлата Регина Усманова. - Бу физиологиянең элементар законнары.
Шул ук вакытта барысы өчен дә нормалар юк. Калорияләргә ихтыяҗ җенескә, яшькә, физик йөкләнешкә һәм сәламәтлек торышына бәйле. Актив спортчыга тәүлегенә 4-4,5 мең килокалория таләп ителергә мөмкин, ә хәрәкәтсез эшләүче кешегә еш кына 2 меңгә якын килокалория җитә.
Азрак ашау – ябыгу дигән сүз түгел
Тотрыклы ялгышу бар: авырлыкны киметү өчен, туклануны мөмкин кадәр киметергә кирәк.
- Ябыгу – ач булу дигән сүз түгел, – дип ассызыклый эндокринолог. – Ризыкның даимилеге, балансы һәм сыйфаты мөһим. Кискен чикләүләр тотрыклы нәтиҗәгә сирәк китерә һәм еш кына өзегү белән тәмамлана.
Табиб сүзләренчә, кырыс диеталар – ул барыннан да элек организм иртәме-соңмы артык ашау белән компенсацияли торган психологик стресс.