Кояшлы кешеләр: 21 март – Халыкара Даун синдромы белән авыручылар көне
21 мартта Халыкара Даун синдромы белән авыручы кеше көне билгеләп үтелә. Бу дата БМО Генераль Ассамблеясе тарафыннан очраклы гына сайланмаган: елның өченче аеның 21 нче көне 21 нче хромосома трисомиясен - организм күзәнәкләрендә гадәти 46 урынына артык хромосома булган генетик үзенчәлекне символлаштыра.
Бу халәтне беренче тапкыр Британия табибы Джон Лэнгдон Даун 1866 елда тасвирлаган, ләкин ХХ гасыр уртасында гына аның генетик табигате тулысынча исбатланган.
Бу мөһим датаны яктыртуга Алабуга үзәк район хастаханәсе акушеркасы Елена Шәрифуллина да кушыла. Ул хәзерге заман медицинасының иртә диагностикага зур игътибар бирүен искә төшерә. Бүген пренаталь скрининг йөклелекнең иң иртә этапларында куркыныч төркемнәрен ачыкларга мөмкинлек бирә. Статистика күрсәткәнчә, Даун синдромы белән бала туу куркынычы ана яшенә бәйле арта, мондый балалар төрле яшьтәге һәм социаль статуслы гаиләләрдә якынча бер очракта 650-700 яңа туган балага барлыкка килә.
Шуны аңлау мөһим, Даун синдромы — дәвалап була торган авыру түгел, ә тумыштан килгән халәт. Мондый балаларның 50% ка якыны тиңдәш патологияләргә ия, ешрак тумыштан килгән йөрәк кимчелекләре яки ашказаны-эчәк тракты эшчәнлеге бозылу, бу табибларның мультидисциплинар якын килүен таләп итә. Шуңа да карамастан, бу синдромлы балаларны еш кына аларның гаҗәеп яхшы күңеллелеге, ачыклыгы һәм дустанәлеге өчен «кояшлы» дип атыйлар.