2022 елда Республика балалар клиник хастаханәсенә «үпкәләрнең күпсанлы артериовеноз мальформацияләре» диагнозы белән бала кергән. Патологик кан тамырлары ике үпкәнең бөтен җиренә диярлек сибелгән.
Бу канның күп өлеше, капиллярларны читләтеп үтеп, кислородка туенмыйча үпкә аша үткәнен һәм шундук кире кан агымына киткәнен аңлата иде. Баланың сатурациясе нык кимегән, йөрәк артык йөкләнеш белән эшләгән, ә тукымалар хроник гипоксиядән интеккән. Дәваланмаса, авыру котылгысыз рәвештә көчәя барыр иде, авыр сулыш һәм йөрәк җитешсезлегенә китерер иде.
Фараз бик җитди иде. Классик хирургик якын килү вакытында малайга үпкә тукымасының шактый өлешен югалтырга туры килер иде. Ләкин мальформацияләр күпсанлы һәм ике яклы булганга күрә, резекция мөмкин түгел диярлек иде. Асылда, пациент үпкә трансплантациясенә кандидат булган.
Әмма Республика балалар клиник хастаханәсе рентгенхирурглары альтернатива — эндоваскуляр эмболизация тәкъдим итте. Бу аз инвазив методика, хирург бот артериясендәге тишек аша катетерны үпкә артериясенә үткәрә, патологик кан тамырын таба һәм аны махсус спиральләр яки окклюдерлар ярдәмендә яба. Тыкшыну кисемсез, кечкенә тишек аша уза.
Дәвалану берничә елга сузылды. Малай планлы рәвештә больницага елына бер тапкыр ята, һәм һәрвакыт табиблар 1-2 кан тамырын яба. Барысын да берьюлы эшләп булмый: әгәр артык күп кан тамырларын берьюлы капласаң, үпкә артериясендә басым кинәт үсеп, яңа мальформацияләр хасил булуга яки инде булганнарын киңәйтүгә китерәчәк. Шуңа күрә эш акрынлап, адым саен барды.
Һәрбер процедура техник яктан катлаулы була. Хата инфаркт һәм үпкә участогы ишемиясе белән яный. Процедура дәвамлы, югары нур йөкләнеше белән була, ләкин һәрвакыт сатурация бераз гына күтәрелә, бер-ике процентка — һәм бу кечкенә җиңү була.
Елдан-ел малайның хәле яхшыра, тукымаларга кислород ачлыгы кими, йөрәккә йөкләнеш тә кими. Бала барлыгы 7 эндоваскуляр тыкшыну кичерә.
Төп нәтиҗә – котылгысыз булып тоелган үпкә трансплантациясе кирәкми башлады. Малайның үз үпкәләре сакланып калды. Бүген бала үзен яхшы хис итә. Ул үсә, тулы канлы тормыш алып бара. Вакытында диагностика, күпьеллык этаплы тактика һәм табиблар осталыгы нәтиҗәсендә иң радикаль варианттан — үпкәләрне күчереп утыртудан котылып калып булды.
Бу малайның тарихы – хәзерге заман эндоваскуляр технологияләрнең тумыштан авырулы пациент язмышын, фаталь фаразны хроник, ләкин контрольдә тотыла торган халәткә әйләндереп, үзгәртергә сәләтле булуының ачык мисалы.